وَيَتَعَلَّمُونَ ما يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ « 1 » « ومىآموختند چيزى را كه ضرر به ايشان مىرسانيد ونفع به ايشان نمىبخشيد » ، فرمود : زيرا كه ايشان چون ياد مىگرفتند بعمل مىآوردند ومتضرر مىشدند به آن ، پس ايشان ياد مىگرفتند چيزى را كه ضرر مىرسانيد به ايشان در دين ونفع اخروى به ايشان نمىداد بلكه به سبب اين از دين خدا بدر مىرفتند . وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَراهُ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ « 2 » فرمود : يعنى « آنها كه ياد مىگرفتند مىدانستند كه آنچه را خريده‌اند از سحر به دين خود كه به سبب آن از دين بدر رفته‌اند آن را بهره‌اى در ثواب بهشت نيست » ، وَلَبِئْسَ ما شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ « 3 » « وبتحقيق بد چيزى است آنچه فروخته‌اند به آن جانهاى خود را اگر مىدانستند » كه آخرت را فروخته‌اند وترك كرده‌اند بهرهء خود را از بهشت ، زيرا كه ايشان را اعتقاد آن بود كه خدائى وآخرتى ومبعوث شدني نخواهد بود . پس راويان تفسير به خدمت حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام عرض كردند : جمعى مىگويند كه هاروت وماروت دو ملك بودند كه حق تعالى ايشان را اختيار كرد از ميان ملائكة در وقتي كه بسيار شد گناهان فرزندان آدم وايشان را با ملك ديگر به زمين فرستاد وايشان عاشق زهره شدند وارادهء زنا با أو كردند وشراب خوردند وآدمي را كشتند ، وخدا ايشان را در بابل عذاب مىكند وساحران از ايشان سحر ياد مىگيرند ، وخدا آن زن را مسخ كرد به ستارهء زهره . پس حضرت فرمود : پناه مىبرم به خدا از اين قول ، زيرا كه ملائكهء خدا معصوم ومحفوظند از كفر وقبايح به الطاف خدا ، چنانچه در حقّ ايشان مىفرمايد : « نافرمانى خدا نمىكنند در آنچه امر مىكند ايشان را ومىكنند آنچه ايشان را امر مىكند به آن » « 4 » ، وباز

--> ( 1 ) . سورهء بقره : 102 . ( 2 ) . سورهء بقره : 102 . ( 3 ) . سورهء بقره : 102 . ( 4 ) . سورهء تحريم : 6 .